Jeanette Rip (61) werkt al 33 jaar als stomaverpleegkundige in het Reinier de Graaf Gasthuis in Delft. Een vrouw met bakken (praktijk)ervaring dus! Zelf vindt ze haar vak ontzettend leuk en afwisselend. En haar specialisatie ziet ze als kracht. “Ik ben deskundig op een klein gebied, maar ik kan daarin veel betekenen voor mensen die een stoma krijgen of dragen.”
Ze begon 43 jaar geleden als A-verpleegkundige in het ziekenhuis waar ze nu nog steeds werkt. Ze piekert er niet over om te stoppen. “Ik doe dit werk met zoveel plezier, ik krijg er energie van!” Haar ervaring met stomazorg begon in de jaren tachtig, toen ze een opleiding voor stomaverpleegkundige deed. Na deze opleiding zette ze samen met een chirurg de afdeling stomazorg op binnen het ziekenhuis. Jeanette: “Destijds was daar nauwelijks iets voor geregeld.” Dat is inmiddels wel anders, gelukkig!
Goede begeleiding
Jeanette klinkt bevlogen als ze over haar vak praat. “Het is het leukste beroep dat er bestaat! Ik ben deskundig op een klein gebied, maar ik kan daarin veel betekenen voor mensen die een stoma krijgen. Want zo’n gebeurtenis is een life-event voor mensen. Ik zeg altijd tegen de mensen die we begeleiden: “Ik hoop dat jouw stoma zich gaat aanpassen aan jouw leven, en niet andersom! Ik hoop mensen te kunnen laten zien dat je met een stoma een normaal leven kunt hebben. Maar je moet wel weten hoe. Daar heb je goede begeleiding bij nodig.”
Als u een stoma krijgt, dan is dat best even slikken. Bovendien komt er veel op u af. Maar besef: u bent niet alleen! Lees ervaringsverhalen van stomadragers: https://www.vergoedgeregeld.nl/ervaringen/.
Uitleg geven
Als je te maken krijgt met een stoma, is de stomaverpleegkundige van onschatbare waarde. Zij is diegene die de vertaalslag maakt tussen de behoeften van de patiënt en alle beschikbare materialen. Hoe gaat dit in zijn werk? “Meestal spreken we patiënten voordat ze geopereerd worden,” vertelt Jeanette. “Een informatief gesprek van minimaal een uur waarin we uitleg geven over een stoma. We laten ook zien welke materialen er beschikbaar zijn. We vertellen iets over de verzorging van een stoma en natuurlijk dat je alles met een stoma kunt blijven doen; werken, sporten en op vakantie gaan. Wat ik altijd benadruk: je stoelgang verloopt straks anders, maar je wórdt geen stoma; je blijft degene die je bent met al je mooie eigenschappen. We laten mensen ook oefenen, plaatsen dan een nepstoma op iemands buik en doen voor hoe zo’n zakje geplakt moet worden. We geven altijd een informatieboekje mee, vertellen over lotgenotencontact en patiëntenverenigingen. Vlak voor de operatie zien we de patiënt nog voor de plaatsbepaling van de stoma daarna zien we de patiënt na de operatie.”
Tips voor hulp bij uw zorggesprek vindt u hier: https://www.vergoedgeregeld.nl/hulp-bij-uw-zorggesprek/.
Materiaal uitproberen
Na de operatie leert een stomaverpleegkundige hoe iemand met zijn of haar stoma kan omgaan. Jeanette: “Het doel is iemand zelfredzaam naar huis te laten gaan. We laten iemand oefenen met het verzorgen van een stoma. Het is belangrijk om op goed materiaal te kunnen vertrouwen. De mensen hebben keuze uit een eendelig of tweedelig systeem, afhankelijk van hun voorkeur. Daar gaan we dan als eerste mee aan de slag.” Ze vertelt dat er verschillende materialen kunnen worden uitgeprobeerd en er geëvalueerd wordt wat iemand ervan vindt. “Soms is het heel fijn het verschil te ervaren, dan kun je bewust ergens voor kiezen. De eerste periode is er dan ook regelmatig contact om de patiënt te begeleiden bij de materiaalkeuze en bij het om leren gaan met een stoma.”
Wil je meer weten over hulpmiddelen bij stomazorg? Download de gratis brochure ‘Stomamaterialen en hulpmiddelen: wat moet je weten?’ boordevol handige tips via www.vergoedgeregeld.nl/hulp-bij-uw-zorggesprek!
4 tips van Jeanette
1. Check regelmatig je stoma.
“Je lichaam verandert en je stoma daarmee ook. Zorg altijd voor de best passende materialen.”
2. Laat een stoma zich aanpassen aan jouw leven en niet andersom.
“Blijf de dingen doen die je ook deed voordat je een stoma kreeg. Zo nodig begeleidt de stomaverpleegkundige je hierbij om dit te verwezenlijken.”
3. Bevorder je eigen zelfredzaamheid.
“Probeer zo snel mogelijk zelfredzaam te worden wat betreft de verzorging van je stoma en probeer niet afhankelijk te worden van bijvoorbeeld je partner en/of wijkverpleegkundige.”
4. Bij vragen en twijfel, zoek altijd contact met je stomaverpleegkundige.
“De stomaverpleegkundige heeft de kennis en kunde om je te helpen en samen naar oplossingen te zoeken.”
Vergoedgeregeld.nl
Kan een stomadrager ook verderop in zijn/haar leven terecht bij de stomaverpleegkundige? “Zeker!” zegt Jeanette. “Daar zijn we voor. Soms zijn er complicaties zoals lekkages of huidproblemen. Dan zijn wij de aangewezen persoon om een oplossing te zoeken. Wij kunnen schakelen met chirurgen, dermatologen en werken vanuit een multidisciplinair team. Mensen kunnen altijd op ons terugvallen als problemen zich voordoen.
Daarnaast is het is ook fijn voor patiënten als ze zelf iets kunnen opzoeken over materiaal. De handige website Vergoedgeregeld.nl van Coloplast biedt uitkomst; daarop kan een patiënt zelf veel informatie vinden, bijvoorbeeld over vergoedingen van materialen. Heel goed dat Coloplast mensen zelf in staat stelt informatie op te zoeken.”